11.8 C
Lefkoşa
17 Ocak 2021 Pazar

Coronavirus Pandemi Süreci Krizi ve Fütüroloji

 

Bu yazının amacı, bu çağda özellikle her şeyin hızla ve çoğunlukla da yıkıcı bir biçimde değiştiği içinde bulunduğumuz Coronavirüs Pandemi Krizi’nde, toplumumuz ve insanlığın sürdürülebilir geleceği için fütüroloji (gelecek bilimi)’nin anlam ve önemini irdelemeye çalışmaktır. Yazının başında “fütürist” ve “fütüroloji” kavramları ile ilgili bazı açıklamalar yapmak, yazının dayandığı temel üzerine ortak anlayışı sağlamak açısından gerekli görülmektedir. Bu yazıda, fütürist; “gelecek bilimci” ve fütüroloji ise; “gelecek bilimi” anlamını taşımaktadır. Çoğumuz fütürist (gelecek bilimci) kavramı ile Alvin Toffler, George Orwell, Richard Buckminster Fuller, Ray Kurzweil’i hemen anımsayacaktır.

Geleneksel akla sahip olanlara göre fütüristler, eğilim çizgileri matematiksel dış değerlere dayanan tahminlerde bulunurlar, bilim kurgu fantezileri yazarlar, hatta alaycı bir görüşe göre de hayatın her yerine çılgınlığı yerleştirmeye çalışırlar. Geleneksel akla sahip olanların bu eleştirel yargıları elbette bilgi temelli yaratıcı ve yenilikçi akla sahip olanlar tarafından kabul görmemekte ve hararetle eleştirilmektedir. Geleceğin belirsiz olduğu varsayımını temel dayanak alan fütüristler, varsayımlar ve bilinmeyenler kombinasyonu ile bazı sonuçlar üretebilmektedirler. Bu nedenle fütüristlerin hedefinin öngörmek değil daha çok alternatif geleceği farz etmek ve ne olabileceği hakkında makul ve kendi içinde tutarlı görüş sağlamak olduğu söylenmelidir. Bu bağlamda, alternatif gelecekler düşünmenin amacı, şu anda daha iyi kararlar vermektir de denebilir (Mead, 2005; Hines ve Bishop, 2006).

Gelecek üzerine senaryolar oluşturma ve alternatif gelecekler üzerine ayrıntılı ve derin düşünme süreci, stratejik varsayımları ve sahip olunan değerleri farklı ve yeni bir bakış açısıyla dikkate almaya neden olabilmektedir. Geleceği kendi potansiyeli kapsamında belirsiz ve çok yönlü olarak düşünebilmek, şu anda yapılabilecek seçimlerin değişik koşullar altında nasıl sonuçlanabileceğine farklı ve yeni bir gözle bakabilmeyi sağlayabilir. Bu bağlamda, gelecek üzerine senaryolar yaratmayı, alternatif gelecek üzerinde düşünerek stratejik planlar yapmayı kurumsal öğrenmeyi destekleyen kıymetli bir araç olarak görenlerin sayısı da giderek hızla artmaktadır. Bunlar arasında kamu ve özel sektördeki dünya devi kurumların sayısı hatırı sayılır miktarlara ulaşmış bulunmaktadır. Elbette, bunlar içinde dünyanın ilk 500 üniversitesi sıralamasına giren, dünyanın tanınmış ve en gelişmiş üniversiteleri de yer almaktadır.

Gelecek, tabii olarak bir ampirik (görgül, deneysel) çalışmaya açık değildir ve bu nedenle belirgin gerçekler ve ölçülecek bulgular da yoktur. Gelecek bilgisi, ampirik bilgi değil  yorumlamaya dayalı bir bilgidir (Slaughter, 2005). Fütüristlerin yapabildiği ve üzerinde çalıştığı şey; insanların beyinlerindeki “geleceğin görüntüleri”dir (Dator, 2002). Fütüristler, gelecek ile ilgili çalışmaları ampirik araştırmalardan ve olgucu görüşlerden ayırmak için bir bilimcinin yapması gereken öngörü ve kesinlikleri hedeflemez; bunun yerine bir tarihçinin geçmişi incelediği gibi o da geleceği inceler (Staley, 2007). Fütürolojide gelecek üzerine senaryolar oluşturma ve alternatif gelecekler önerme, düş veya kurgudan çok daha farklı bir durumdur. Fütüristler, hayal güçlerinin de yardımıyla, gelecek hakkında çıkarımlarda bulunmak için doğru, güvenilir, gerçek, güvenilir ve güncel kanıtları tartarlar, bilgi temelli yenilikçi ve yaratıcı becerilerini kullanırlarken de “kontrollü tasavvur”‘un önemini kabul ederler ve bunu tarihçilerin kanıt ve tasavvuru birleştirdikleri gibi aynı sağduyu  ile kullanırlar (Staley, 2009).

Yukarıda dile getirilenler bağlamında, bireyin biyolojik, psikolojik ve sosyolojik bütünlüğü yanında, ekonomi ve finans alanları ile birlikte diğer tüm alanlardaki etkisi artarak sürmekte olan ve belki de reaksiyon diğer ‘Biyo-psiko-sosyal Pandemi Süreçleri’ni ve diğer krizleri de tetikleyecek ve kalıcı olabilecek bu yeni dünya düzeninde, fütüristlerin oluşturduğu gelecek üzerine senaryolar ve önerdikleri alternatif gelecekler; bireylerin zihinlerindeki modellere meydan okumada, bireylerin değişik gelecekler üzerine daha derin düşünerek kendi stratejik tahminlerini ve değerlendirmelerini yapabilmede, değişimi farklı bir şekilde yönetebilmede ve böylece sürdürülebilir bir geleceği yaratmada teşvik edici bir dürtü sağlayabilir ve yaşamsal bir konumda bulunabilir. Tüm toplumlar için olduğu gibi geleceğinin belirsizliği ile ilgili çok ciddi sorunları bulunan toplumumuzun sürdürülebilir geleceği için de fütüroloji (gelecek bilimi)’nin konumu ve tesisi yaşamsaldır. Bu alanda çalışan bilim insanlarına toplumuzda da büyük gereksinim bulunmaktadır.

Prof. Dr. Mesut Yalvaç

(Kıbrıs İlim Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi)

Tüm Yazıları

Ana Sayfa COVID-19 Coronavirus Pandemi Süreci Krizi ve Fütüroloji

BU HABERİ GÖRDÜNÜZ MÜ?

T.C. KOVİD-19 GENEL DURUM / 17 OCAK 2021 PAZAR

17 Ocak 2021 corona virüs tablosu: 165 can kaybı, 6 bin 436 yeni vaka Sağlık Bakanı Fahrettin Koca 17 Ocak 2021 günlük corona virüs tablosunu...