34.7 C
Lefkoşa
29 Temmuz 2021 Perşembe

CORONAVİRUS PANDEMİ SÜRECİ VE STRATEJİK PLANLAMA

 

 Bugün içinden geçtiğimiz, fiziksel-biyolojik, psikolojik, sosyolojik, kültürel, siyasal, iktisadi vd. sonuçları olan Coronavirus Pandemi Krizi günlerinin etkisi altında bulunan kamu ve özel kesimlerdeki tüm sistemlerin mali ve idari sorunları giderek artmakta ve bu kesimlerin her ikisinin de idarelerinin faaliyetlerini planlı bir şekilde yerine getirmeleri giderek önem kazanmaktadır. Yönetim ve mali yönetim reformları çerçevesinde, makro düzeyde bütçe hazırlama ve uygulama sürecinde mali disiplini sağlamak, kaynakları stratejik önceliklere göre dağıtmak, bu kaynakların etkin kullanılıp kullanılmadığını izlemek ve bunun üzerine kurulu bir hesap verme sorumluluğu geliştirmek yaşamsal bir zorunluluk olarak ortaya çıkmaktadır.

Evrensel akademik ve uygulama dünyasında; kamu ve özel kesimdeki sistemlerin idarelerinin planlı hizmet sunumu, politika geliştirme, belirlenen politikaları somut iş programlarına ve bütçelere dayandırma ile uygulamayı etkili bir şekilde izleme ve değerlendirmelerini sağlamaya yönelik olarak “Stratejik Planlama” temel bir araç olarak benimsenmiştir. “Stratejik Planlama”; bir yandan mali yönetime etkinlik kazandırırken, diğer yandan kurumsal kültür ve kimliğin gelişimine ve güçlendirilmesine de destek olmakta, kurumsallaşmayı sağlamaktadır.

Ulusal düzeydeki kalkınma planları ve stratejiler çerçevesinde kamu ve özel kesim idarelerince hazırlanacak olan stratejik planlar; programlar, sektörel ana planlar, bölgesel planlar, il gelişim planları ve ülke gelişim planları ile birlikte genel olarak planlama ve uygulama sürecinin etkinliğini artıracak ve kaynakların akılcı kullanımına katkıda bulunacaktır.

“Stratejik planlama”, sistemin, kurum ve kuruluşun bulunduğu nokta ile ulaşmayı arzu ettiği durum arasındaki yolu tarif eder. Onların amaçlarını, hedeflerini ve bunlara ulaşmayı mümkün kılacak yöntemleri saptamasını gerektirir. Uzun vadeli ve geleceğe yönelik bir bakış açısı taşır. Bütçenin, stratejik planda ortaya konulan amaç ve hedefleri ifade edecek şekilde hazırlanmasına, kaynak ayırmanın önceliklere dayandırılmasına ve hesap verme sorumluluğuna rehberlik eder. Bu bağlamda stratejik planlama: (Devlet Planlama…, 2010)

“Sonuçların planlanmasıdır”: Girdilere değil, hizmetlerle elde edilecek sonuçlara odaklıdır.

“Değişimin planlanmasıdır”: Değişimin istenilen yönde olabilmesini sağlamaya gayret eder ve değişimi destekler. Dinamiktir ve geleceği yönlendirir. Düzenli olarak gözden geçirilmesi ve değişen şartlara göre uyarlanması gerekir.

“Gerçekçidir”: Arzu edilen ve ulaşılabilir bir geleceği resmeder.

“Kaliteli yönetimin aracıdır”: Disiplinli ve sistemli bir şekilde, bir kuruluşun kendisini nasıl tanımladığını, neler yaptığını ve yaptığı şeyleri niçin yaptığını değerlendirmesi, şekillendirmesi ve bunlara rehberlik eden temel kararları ve eylemleri üretmesidir.

“Hesap verme sorumluluğuna temel oluşturur”: Sonuçların nasıl ve ne ölçüde gerçekleştirildiğinin izlenmesine, değerlendirilmesine ve denetlenmesine temel oluşturur.

“Katılımcı bir yaklaşımdır”: Stratejik planlama sürecinin kuruluşun en üst düzey yetkilisi tarafından tam olarak desteklenmesi şarttır. Bununla beraber, ilgili tarafların, diğer yetkililerin, idarecilerin ve her düzeydeki personelin katkısı, ortak çabası ve desteği olmaksızın, stratejik planlama başarıya ulaşamaz.

Günü kurtarmaya yönelik değildir”: Uzun vadeli bir yaklaşımdır.

Bir şablon değildir”: Kuruluşların farklı yapı ve ihtiyaçlarına uyarlanabilen esnek bir araçtır.

Salt bir belge değildir”: Stratejik planın hazırlanması, gerçekleştirilmesi için yeterli değildir. Planın sahiplenilmesi ve uygulamaya geçirilmesi gerekir. Asıl olan stratejik plan belgesi değil, ‘stratejik planlama süreci’dir.

Sadece bütçeye dönük değildir”: Stratejik planlama sürecinde kaynak kısıtları dikkate alınmakla beraber, yıllık bütçe ve kaynak isteklerinin stratejik planları şekillendirmemesi; stratejik planın, bütçeyi yönlendirmesi gerekir.

Stratejik planlamada, “stratejik yönetim döngüsü”nün bütünü kapsanmaktadır. Stratejik  planlama, bir kuruluşun aşağıdaki dört temel soruyu yanıtlamasına yardımcı olur:

  • Neredeyiz?
  • Nereye gitmek istiyoruz?
  • Gitmek istediğimiz yere nasıl ulaşabiliriz?
  • Başarımızı nasıl takip eder ve değerlendiririz?

Yukarıdaki sorulara verilen yanıtlar ise, ‘stratejik planlama süreci’ni oluşturur.

“Neredeyiz?” sorusu, kuruluşun faaliyetini gerçekleştirdiği iç ve dış ortamın kapsamlı bir biçimde incelenmesini ve değerlendirilmesini içeren ‘durum analizi’ yapılarak yanıtlanır.

“Nereye gitmek istiyoruz?” sorusunun yanıtı ise; kuruluşun varoluş nedeninin öz bir biçimde ifade edilmesi anlamına gelen ‘misyon’; ulaşılması arzu edilen geleceğin kavramsal, gerçekçi ve öz bir ifadesi olan ‘vizyon’; kuruluşun faaliyetlerine yön veren ‘ilkeler’; ulaşılması için çaba ve eylemlerin yönlendirileceği genel kavramsal sonuçlar olarak tanımlanabilecek ‘amaçlar’; ve amaçların elde edilebilmesi için ulaşılması gereken ölçülebilir sonuçlar anlamına gelen ‘hedefler’ ortaya konularak verilir.

Amaçlar ve hedeflere ulaşmak için takip edilecek yollar ve kullanılacak yöntemler olan ‘stratejiler’, “Gitmek istediğimiz yere nasıl ulaşabiliriz?” sorusunu cevaplandırır.

Son olarak, yönetsel bilgilerin derlenmesi ve plan uygulamasının raporlanması anlamındaki ‘izleme’ ve alınan sonuçların daha önce ortaya konulan misyon, vizyon, temel değerlerler, amaçlar ve hedeflerle ne ölçüde uyumlu olduğunun, kısaca performansın değerlendirilmesi ve buradan elde edilecek sonuçlarla planın gözden geçirilmesini ifade eden ‘değerlendirme süreci’ ise, “Başarımızı nasıl takip eder ve değerlendiririz?” sorusunu cevaplandırır.

Nihayet, bugün içinden geçtiğimiz, fiziksel-biyolojik, psikolojik, sosyolojik, kültürel, siyasal, iktisadi vd. sonuçları olan Coronavirus Pandemi Krizi günlerinin etkisi altında bulunan birey ve toplumun gereksinimlerini karşılamak üzere var olan tüm kamu ve özel kesim idarelerinin ürettiği mal ve/veya hizmetin kalitesini, etkinliğini ve verimliliğini artırmada ve böylece bireyin ve toplumun yaşam kalitesini yükseltmede yaşamsal bir zorunluluk olan “Stratejik Planlama” için ‘nitelikli üretken bilgi’ye ve bu tür bilgiyi üreten ve kullanabilen iyi yetişmiş ‘nitelikli insan kaynağı’na gerek vardır.

 

 

PROF. DR. MESUT YALVAÇ

Prof.Dr. Mesut Yalvaç

Kıbrıs İlim Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi

Ana Sayfa COVID-19 CORONAVİRUS PANDEMİ SÜRECİ VE STRATEJİK PLANLAMA

BU HABERİ GÖRDÜNÜZ MÜ?

TÜRKİYE KOVİD-19 GENEL DURUM /28 TEMMUZ 2021 ÇARŞAMBA

28 Temmuz 2021 corona virüs tablosu: 76 can kaybı, 22 bin 291 yeni vaka Türkiye'nin 28 Temmuz 2021 günlük corona virüs tablosu açıklandı. Türkiye'de son 24...