Karpaz bölgesindeki Büyükkonuk (Lythrangomi) köyünde yer alan Panayia Kanakaria Manastırı ve Kilisesi’nde yürütülen restorasyon çalışmaları tamamlandı. Kıbrıs’ın en önemli kültürel miras anıtlarından biri olan yapı, iki toplumlu iş birliğiyle ayağa kaldırıldı.
Cyprus Mail’de yer alan habere göre proje Avrupa Birliği tarafından finanse edildi ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın teknik rehberliğinde, Kültürel Miras İki Toplumlu Komitesi çatısı altında Rum ve Türk uzman ile teknisyenlerin ortak çalışmasıyla yürütüldü.
Komitenin Rum eş başkanı Sotos Ktoris, restorasyonun Kıbrıslı Rumlar ve Kıbrıslı Türkler arasında somut iş birliği örneği olduğunu belirterek, habere göre “Panayia Kanakaria’nın restorasyonu, iki toplum arasındaki iş birliğinin güçlü sembolik sonuçlar üretebileceğinin başka bir kanıtıdır” dedi. Ktoris, kilisenin, tıpkı Kıbrıs’taki tüm Hristiyan ve Müslüman anıtlar gibi, adanın tarih ve toprakla bağını güçlendirdiğini de vurguladı.
TARİHİ VE MİMARİ ÖZELLİKLER
Panayia Kanakaria Kilisesi, erken Hristiyanlık ve Bizans dönemlerinden kalma nadir bir mimari örnek olarak öne çıkıyor. Yapı, 5. yüzyıla tarihlenen ahşap çatılı erken Hristiyan bazilikasının kalıntıları üzerine inşa edilmiş. İlk yapıdan kalan yarım daire biçimli apsis, 6. yüzyıl başlarına tarihlenen ve tahtta oturan Meryem Ana ile melekler ve havarilerin madalyonlarını betimleyen ünlü mozaikleri barındırıyordu.
Kilise, yüzyıllar boyunca çeşitli değişikliklerden geçti. Orijinal ahşap çatılı yapı yıkıldıktan sonra 8. yüzyılda tonozlu, üç nefli bazilika haline getirildi; 12. yüzyılda ise kubbe ve apsis eklenerek yeniden inşa edildi.
MOZAİKLERİN ÇALINMASI VE GERİ DÖNÜŞÜ
Apsisteki mozaikler, 1975 sonrasında kiliseden çalındı ve bir kısmı ABD’de sanat piyasasında satıldı. Habere göre, New York Times ve diğer gazetelerde yer alan bu olayın ardından uzun süren hukuk mücadelesi sonucunda adaya geri getirildi.
Günümüzde mozaikler, Güney Lefkoşa’daki Bizans Müzesi’nde ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor.
