Geçtiğimiz aylarda Endonezya’da bulunan mevcut hükümet, ülke içi ekonomiye gerekli yatırımın sağlanmadığını belirterek ilk Apple’ın iPhone’ları, ikinci olarak da Google’ın Pixel telefonlarının ülke içinde satışını yasakladı. Endonezya hükümeti yasakların ardından iki şirketinde gerekli yatırımı yapmaları halinde ürünlerini yeniden satabileceklerini söylüyor.
Endonezya hükümetinin ilk olarak yeni tanıtılan iPhone 16 serisinin satışlarını ülkede yasaklamasının ardından ülke yönetimi gözleri Google’a çevirdi ve Google’ın son telefonu Google Pixel 9 serisinin satışları da ülke içerisinde yasaklandı. Yasaklar sonrasında birçok vatandaş Asya merkezli Xiaomi, Oppo, OnePlus, vivo, Nothing gibi telefon modellerine yöneliyorken Apple ise var olan pazar payını kaybetmemek için çalışmalara başladı. Cupertino ile yapılan ilk anlaşmalarda şirket, Endonezya hükümeti yasakları için yaklaşık 10 milyon dolar yatırım sözü verdi. Ardından yerel Ar-Ge tesisleri gibi konularda dahil olunca Apple, varsayılan yatırıp sözünü yaklaşık 100 milyon dolar daha arttırarak 109 milyon dolar civarına getirdi.
Gelen sızıntılara göre ise Endonezya Sanayi bakanı Agus Gumiwang Kartasasmita, halka kapalı bir toplantıda Apple’ın teklifini yetersiz bulmuş ve Endonezya’ya yapılan yatırım miktarının artmasını istemiş olabilir. Bakanlık sözcüsü Febri Hendri Antoni Arif konu ile alakalı olarak Hükümet açısından bakıldığında, elbette bu yatırımın daha büyük olmasını istiyoruz. Daha büyük bir yatırım, Endonezya’nın yerel üretim sektörünün gelişimini kolaylaştıracak ve ülkenin Apple’ın küresel tedarik zincirinin bir parçası olmasına yardımcı olacak şeklinde açıklama yapıyor. Endonezya yasası kapsamında yabancı şirketler ürünlerinde Yurtiçi Bileşen Seviyesi‘ni en az %40’ta tutmak zorundalar.
Apple, yayınladığı yeni reklam filmi ile ilgi çekmeyi başardı. iPhone 16 Pro ve A18 Pro modellerini böyle gösterdi.
Eğer yabancı şirket ürünlerinde en az %40 yerli ürün kullanmaz ise Endonezya hükümeti yasak ile beraber yabancı şirketin ülkede faaliyet göstermesini engelleyebiliyorlar. Yabancı şirketler ise %40 sınırını ülke içerisinde yazılım geliştiriciliği, Ar-Ge merkezleri, yerel ürün üretmek gibi birçok yol ile yerine getirebilirler. Apple ise şu ana kadar Endonezya hükümetine yasaklardan dolayı verdiği 109 milyon dolar yatırım sözünün 95 milyon dolarını tamamladı. Cupertino’dan yeni gelen sızıntılar ise şirketin kılıf gibi aksesuarlarının üretimini Endonezya’ya taşımak istediğini söylüyor. Lakin konu hakkında henüz resmi bir açıklama gelmedi.
Peki sizce Apple istenilen yatırımı yapacak mı? Lütfen bu konu hakkındaki düşüncelerinizi aşağıdaki yorumlar kısmında belirtmeyi unutmayın.
