NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, görevi devretmesine günler kala ABD’yi kendini Avrupa ile ortaklıktan izole etmeme konusunda uyarırken, Avrupa’yı da güvenliği için güneyde Türkiye’den kuzeyde Norveç’e NATO şemsiyesine ihtiyaç duyduğunu kabul etmeye çağırdı.
Görevi 1 Ekim’de eski Hollanda Başbakanı Mark Rutte’ye devredecek olan Stoltenberg, bir düşünce kuruluşunun düzenlediği etkinlikte veda konuşması yaptı.
“Öncelikle, barış için bedel ödemeye istekli olmalıyız. Ne kadar çok para olursa, savunmamız o kadar güçlü olur, caydırıcılığımız o kadar etkili olur, güvenliğimiz o kadar sağlam olur.” diyen Stoltenberg, GSYH’nin en az yüzde 2’sinin savunmaya ayrılması hedefi yerine getirilmiş olsa da artık bunun yeterli olmadığını dile getirdi.
Stoltenberg, müttefiklerin gelecek yıllarda GSYH’nin yüzde 2’sinden çok daha fazlasını savunmaya harcamak zorunda kalacaklarına işaret etti.
Ayrıca, “Özgürlüğün serbest ticaretten daha önemli olması” olduğunu ifade eden Stoltenberg, Rusya’ya enerji bağımlılığı geliştirilmesine benzer bir hatanın Çin ile yapılmaması gerektiğini şu sözlerle anlattı:
“Elbette Çin ile ilişkimizi sürdüreceğiz ancak kısa vadeli ekonomik çıkarları uzun vadeli güvenlik ihtiyaçlarıyla takas etmemeliyiz.”
Stoltenberg, müttefikler arasında ise ticari kısıtlamaların güvenliği zayıflatacağı uyarısında bulunarak, “Müttefiklere karşı korumacılık, güvenliğimizi korumaz.” ifadesini kullandı.
“Putin’e istediğini zorla elde edemeyeceğini fark ettirebiliriz”
Stoltenberg, Ukrayna’daki savaşla ilgili ise şunları söyledi:
“Hepimiz bu savaşın bitmesini istiyoruz. Savaşı bitirmenin en hızlı yolu onu kaybetmektir. Ancak bu barış getirmeyecektir. Rus işgalini getirecektir. Bugün Başkan (Vladimir) Putin savaş alanında hedeflerine ulaşabileceğine inanıyor. Bu yüzden acımasız savaşını sürdürüyor. Putin’in fikrini değiştirebileceğimize inanmıyorum ancak hesaplamalarını değiştirebileceğimize inanıyorum. Ukrayna’ya daha fazla silah vererek Putin’e istediğini zorla elde edemeyeceğini fark ettirebiliriz.”
Stoltenberg, Rusya’nın gelecekteki barış görüşmelerinin bir parçası olmak zorunda olduğunu belirterek, “Gelecekteki herhangi bir anlaşma, Ukrayna’ya güçlü askeri destek ve kalıcı barışı garanti altına almak için güvenilir güvenlik garantileriyle desteklenmelidir. Avrupa’da istikrarlı bir Ukrayna olmadan sürdürülebilir bir güvenlik olamaz. NATO üyeliği olmadan Ukrayna için kalıcı bir güvenlik olamaz. NATO’nun kapısı açık. Ukrayna katılacak.” değerlendirmesinde bulundu.
“Transatlantik ilişkiye yatırım” vurgusu
Stoltenberg, son olarak, Atlantik’in iki yakası arasındaki bağın asla hafife alınmaması gerektiğini söyledi. Stoltenberg, şunları kaydetti:
“Atlantik’in her iki yakasından da Amerika ve Avrupa’nın yollarını ayırması çağrısı yapan sesler duyduk. Uzun vadeli işbirliği yerine dar görüşlü ulusal çıkarlara odaklanmak bize iyi hizmet etmeyecektir. İzolasyonizm kimseyi güvende tutmayacaktır. Birbirine bağlı bir dünyada yaşıyoruz. Güvenlik zorlukları çok büyük ve rekabet çok şiddetli, herhangi bir ülke tek başına hareket edemez. Transatlantik ilişkiye yatırım yapmak, ileriye doğru tek kazançlı yoldur. Avrupalılar, NATO olmadan kıtada güvenlik olmadığını anlamalıdır.”
Stoltenberg, bunun sadece kaynaklarla ilgili değil, coğrafyayla da ilgili olduğunu belirterek, “Güney’de Türkiye, Kuzey’de Norveç ve Batı’da ABD, Kanada ve İngiltere olmadan Avrupa kıtasının güvenliğini öngörmek imkansızdır.” dedi.
Genel Sekreter, “Avrupalıların bedavacı olduğu kesinlikle doğru değil. Başka hiçbir büyük gücün ABD kadar çok dostu ve müttefiki yoktur. Bunu baltalamaya çalışan herhangi bir politika Amerika’nın en büyük varlıklarından birini israf etmektir.” değerlendirmesinde bulundu.
